---
title: Pourquoi insérer une covariable dans un modèle linéaire généralisé?
description: Lors de l’évaluation de données à l’aide d’un modèle linéaire généralisé, l’insertion de covariables peut améliorer considérablement l’exactitude du modèle et avoir un effet significatif sur les résultats de l’analyse finale.
image: https://blog.minitab.com/hubfs/B2BML%20-%20NEW%20FILE%20MANAGER%20STRUCTURE/Blog%20Images/Imported_Blog_Media/ModeleLineaireGeneralCovariable-Jul-05-2025-10-38-31-8840-PM.jpg
---

Français

- [English](https://blog.minitab.com/en/?hsLang=fr)
- [Français](https://blog.minitab.com/fr/?hsLang=fr)
- [Deutsch](https://blog.minitab.com/de/?hsLang=fr)
- [Português](https://blog.minitab.com/pt/?hsLang=fr)
- [Español](https://blog.minitab.com/es/?hsLang=fr)
- [日本語](https://blog.minitab.com/ja/?hsLang=fr)
- [한국어](https://blog.minitab.com/ko/?hsLang=fr)
- [中文（简体）](https://blog.minitab.com/zh/?hsLang=fr)

- [Français](https://blog.minitab.com/fr/blog/pourquoi-inserer-une-covariable-dans-un-modele-lineaire-generalise)
- [English](https://blog.minitab.com/en/blog/statistics-and-quality-improvement/gummi-bear-statistics-introduction-to-covariates)

- [![Icon Partners](https://blog.minitab.com/hubfs/WCM/Partners.png) Partenaires](https://www.minitab.com/fr-fr/company/partners/)
- [![Icon Contact](https://blog.minitab.com/hubfs/WCM/Contact.png) Contactez-nous](https://www.minitab.com/fr-fr/company/contact-us/)
- [![Icon Talk to Minitab](https://blog.minitab.com/hubfs/WCM/Phone.png) Ecrire à Minitab](https://www.minitab.com/fr-fr/talk-to-minitab/)
- [![Icon My Account](https://blog.minitab.com/hubfs/WCM/MyAcct.png) Mon Compte](https://licensing.minitab.com/account/manage)

[![Minitab](https://blog.minitab.com/hubfs/WCM/minitab-corp-logo.svg)](https://www.minitab.com/fr-fr/)

- Produits
  
  Retour
  
  [Produits](https://www.minitab.com/fr-fr/products/)
  
  [Tous les produits](https://www.minitab.com/fr-fr/products/) 
    - [Minitab Solution Center](https://www.minitab.com/fr-fr/products/minitab-solution-center/)
    - [Minitab Statistical Software](https://www.minitab.com/fr-fr/products/minitab/)
    - [Minitab Connect](https://www.minitab.com/fr-fr/products/connect/)
    - [Minitab Model Ops](https://www.minitab.com/fr-fr/products/model-ops/)
    - [Minitab Education Hub](https://www.minitab.com/fr-fr/products/education-hub/)
    - [Minitab Engage](https://www.minitab.com/fr-fr/products/engage/)
    - [Minitab Workspace](https://www.minitab.com/fr-fr/products/workspace/)
    - [Real-Time SPC](https://www.minitab.com/fr-fr/products/real-time-spc/)
    - [Collecte des données Prolink et MSP](https://info.minitab.com/fr/shop-floor-connectivity-with-prolink?hsLang=fr)
    - [Simulation d’événement discret Simul8](https://info.minitab.com/fr/new-to-simul8?hsLang=fr)
    - [SPM](https://www.minitab.com/fr-fr/products/spm/)
- Solutions
  
  Retour
  
  [Solutions mises en avant](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/)
  
  [Toutes les solutions](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/) 
    - [Analyses](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/analytics/)
    - [Statistiques et analyse prédictive](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/analytics/statistical-analysis-predictive-analytics/)
    - [Science des données et auto-apprentissage par la machine](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/analytics/data-science-machine-learning/)
    - [Logiciel d'analyse et de veille commerciale](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/analytics/business-analytics-intelligence/)
    - [Maîtrise statistique des procédés](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/analytics/statistical-process-control/)
    - [Analyse opérationnelle et de la qualité](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/analytics/quality-analytics/)
    - [Live Analytics](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/analytics/live-analytics/)
    - [Analyse des données de fiabilité et de durée de vie](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/analytics/reliability/)
    - [Simulation d'événements discret](https://info.minitab.com/fr/new-to-simul8?hsLang=fr)
    - [Exploration de procédés](https://info.minitab.com/fr/new-to-simul8?hsLang=fr)
    - [Fonctionnalités clés](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/key-capabilities/)
    - [Amélioration continue](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/key-capabilities/continuous-improvement/)
    - [Intégration et préparation des données](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/key-capabilities/data-integration-data-prep/)
    - [Création de diagrammes et de cartes cognitives](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/key-capabilities/diagramming-mind-mapping/)
    - [Jumeaux numériques](https://info.minitab.com/fr/new-to-simul8?hsLang=fr)
    - [Modélisation et opérations d'auto-apprentissage par la machine](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/key-capabilities/model-deployment-ml-ops/)
    - [Innovation et gestion de projets](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/key-capabilities/innovation-project-management/)
    - [Excellence en matière de procédés : Détecter, corriger et prévenir](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/key-capabilities/process-excellence/)
    - [Collecte des données automatisée](https://info.minitab.com/fr/shop-floor-connectivity-with-prolink?hsLang=fr)
    - [Des solutions Minitab pour chaque secteur](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/industry/)
    - [Education](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/industry/academic/)
    - [Energie et ressources naturelles](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/industry/energy-resources/)
    - [Gouvernement et Secteur Public](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/industry/government/)
    - [Santé](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/industry/healthcare/)
    - [Assurance](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/industry/insurance/)
    - [Fabrication et industrie](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/industry/manufacturing-industrial/)
    - [Services](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/industry/service-industries/)
    - [Logiciels et technologies](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/industry/software-technology/)
    - [Construction](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/industry/construction/)
    - [Par fonction/rôle](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/role/)
    - [Ingénierie](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/role/engineering/)
    - [Solutions de veille commerciale avancées](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/role/business-analysts/)
    - [Technologie de l'information](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/role/information-technology/)
    - [Chaîne d'approvisionnement](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/role/supply-chain/)
    - [Solutions pour le service clientèle](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/role/customer-service-contact-center/)
    - [Ressources humaines](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/role/human-resources/)
    - [Analyse de données marketing](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/role/marketing/)
    - [Recherche et développement](https://www.minitab.com/fr-fr/solutions/role/research-and-development/)
- Ressources et services
  
  Retour
  
  [Ressources et services](https://www.minitab.com/fr-fr/resources-services/)
  
  [Toutes les ressources et tous les services](https://www.minitab.com/fr-fr/resources-services/) 
    - [Ressources](https://www.minitab.com/fr-fr/resources-services/resources/)
    - [Étude de cas](https://www.minitab.com/fr-fr/resources-services/resources/case-studies/)
    - [Blog](https://www.minitab.com/fr-fr/resources-services/resources/blog/)
    - [Fichiers de données](https://www.minitab.com/fr-fr/resources-services/resources/data-set/)
    - [Séminaires Web et événements](https://www.minitab.com/fr-fr/resources-services/resources/events/)
    - [Education Hub](https://www.minitab.com/fr-fr/resources-services/resources/education-hub/)
    - [Services](https://www.minitab.com/fr-fr/resources-services/services/)
    - [Formation](https://www.minitab.com/fr-fr/resources-services/services/training/)
    - [Déploiement](https://www.minitab.com/fr-fr/resources-services/services/deployment/)
    - [Conseil en statistiques](https://www.minitab.com/fr-fr/resources-services/services/statistical-consulting/)
    - [Apprentissage à son rythme](https://www.minitab.com/fr-fr/resources-services/services/self-paced-learning/)
    - [Formation continue](https://www.minitab.com/fr-fr/resources-services/services/continuing-education/)
- Support
  
  Retour
  
  [Support](https://www.minitab.com/fr-fr/support/)
  
  [Support Technique](https://www.minitab.com/fr-fr/support/) 
    - [Abonnements et activation](https://www.minitab.com/fr-fr/support/subscriptions-and-activation/)
    - [Minitab Quick Start](https://www.minitab.com/fr-fr/support/quick-start/)
    - [Formation](https://www.minitab.com/fr-fr/resources-services/services/training/)
    - [Assistance à l'installation](https://www.minitab.com/fr-fr/support/installation/)
    - [Vidéos d'assistance](https://www.minitab.com/fr-fr/support/videos/)
    - [Documentation logicielle](https://www.minitab.com/fr-fr/support/documents/)
    - [Mises à jour logicielles](https://www.minitab.com/fr-fr/support/software-updates/)
    - [Téléchargements de produits](https://www.minitab.com/fr-fr/support/downloads/)
    - [Politique de support](https://www.minitab.com/fr-fr/support/policy/)
- Entreprise
  
  Retour
  
  [Entreprise](https://www.minitab.com/fr-fr/company/)
  
  [Entreprise](https://www.minitab.com/fr-fr/company/) 
    - [À propos de nous](https://www.minitab.com/fr-fr/company/our-company/)
    - [Equipe de direction](https://www.minitab.com/fr-fr/company/leadership-team/)
    - [Partenaires](https://www.minitab.com/fr-fr/company/partners/)
    - [Carrières et emplois](https://www.minitab.com/fr-fr/company/careers/)
    - [Contactez-nous](https://www.minitab.com/fr-fr/company/contact-us/)
    - [News](https://www.minitab.com/fr-fr/company/press-releases/)

[Essayer/Acheter](https://www.minitab.com/fr-fr/try-buy/)

- [Souscrire](https://info.minitab.com/fr/blog/subscribe?hsLang=fr)

![Minitab](https://20853177.fs1.hubspotusercontent-na1.net/hubfs/20853177/minitab-corp-logo.svg?t=1755011311618)

## Notice

Vous quittez maintenant minitab.com.

 Cliquez sur Continuer pour procéder à :

 Continuer

 Retourner

# Pourquoi insérer une covariable dans un modèle linéaire généralisé?

 Minitab Blog Editor  |  11/4/2020

 Les Sujets: [Analyse de données](https://blog.minitab.com/fr/blog/tag/analyse-de-données), [analyse de régression](https://blog.minitab.com/fr/blog/tag/analyse-de-régression), [Covariable](https://blog.minitab.com/fr/blog/tag/covariable), [Droite d'ajustement](https://blog.minitab.com/fr/blog/tag/droite-dajustement), [ANOVA](https://blog.minitab.com/fr/blog/tag/anova)

- [Share](https://www.linkedin.com/shareArticle?mini=true&url=https://blog.minitab.com/fr/blog/pourquoi-inserer-une-covariable-dans-un-modele-lineaire-generalise)
- [Share](https://www.facebook.com/sharer.php?u=https://blog.minitab.com/fr/blog/pourquoi-inserer-une-covariable-dans-un-modele-lineaire-generalise)

Lors de l’évaluation de données à l’aide d’un modèle linéaire généralisé, l’insertion de covariables peut améliorer considérablement l’exactitude du modèle et avoir un effet significatif sur les résultats de l’analyse finale.

Dans un modèle linéaire généralisé, une covariable est un prédicteur continu, contrôlable ou non.

Prenez le cas, par exemple, d’une entreprise de textiles qui utilise trois machines différentes pour la production de fibres monofilament.

Supposons que vous cherchiez à établir si la résistance à la rupture des fibres diffère selon la machine utilisée.

Des données ont été collectées sur la résistance et le diamètre pour 5 fibres choisies aléatoirement sur chaque machine, comme indiqué ci‐dessous.

Etant donné la corrélation étroite entre la résistance de la fibre et son diamètre, le diamètre de la fibre a été relevé afin de pouvoir être utilisé comme covariable.

 

![ModeleLineaireGeneralCovariable](https://blog.minitab.com/hs-fs/hubfs/B2BML%20-%20NEW%20FILE%20MANAGER%20STRUCTURE/Blog%20Images/Imported_Blog_Media/ModeleLineaireGeneralCovariable-Jul-05-2025-10-38-31-8840-PM.jpg?width=465&name=ModeleLineaireGeneralCovariable-Jul-05-2025-10-38-31-8840-PM.jpg)

 

Lors de l’utilisation d’une covariable, vous devez d’abord vérifier qu’il y a corrélation linéaire entre la covariable et la réponse.

Vous pouvez le faire avec le logiciel de statistiques Minitab en analysant les données avec une droite d’ajustement.

- Choisissez Statistiques > Régression > Droite d’ajustement
- Renseignez la boîte de dialogue comme illustré ci‐dessous

![BoiteDialogueDroiteAjustement](https://blog.minitab.com/hs-fs/hubfs/B2BML%20-%20NEW%20FILE%20MANAGER%20STRUCTURE/Blog%20Images/Imported_Blog_Media/BoiteDialogueDroiteAjustement-Jul-05-2025-10-38-35-0935-PM.jpg?width=600&name=BoiteDialogueDroiteAjustement-Jul-05-2025-10-38-35-0935-PM.jpg)

 

Evaluez la position des données par rapport à la droite d’ajustement et dans quelle mesure R² est proche d’un « ajustement parfait » (100 %).

Dans le cas de l’exemple de la production de fibres, la droite d’ajustement indique une corrélation linéaire étroite (87,2%) entre le diamètre et la résistance:

 

![DroiteAjustement](https://blog.minitab.com/hs-fs/hubfs/B2BML%20-%20NEW%20FILE%20MANAGER%20STRUCTURE/Blog%20Images/Imported_Blog_Media/DroiteAjustement-Jul-05-2025-10-38-29-7925-PM.jpg?width=576&name=DroiteAjustement-Jul-05-2025-10-38-29-7925-PM.jpg)

 

Après vérification de la corrélation linéaire entre la covariable et la réponse, vous pouvez effectuer l’analyse MLG (Modèle Linéaire Généralisé) en incluant la covariable.

- Choisissez Statistiques > ANOVA > Modèle Linéaire Généralisé
- Renseignez la boîte de dialogue comme illustré ci‐dessous.

![BoiteDialogueMLGCovariable](https://blog.minitab.com/hs-fs/hubfs/B2BML%20-%20NEW%20FILE%20MANAGER%20STRUCTURE/Blog%20Images/Imported_Blog_Media/BoiteDialogueMLGCovariable-Jul-05-2025-10-38-30-8256-PM.jpg?width=600&name=BoiteDialogueMLGCovariable-Jul-05-2025-10-38-30-8256-PM.jpg)

 

- Cliquez sur OK dans chaque boîte de dialogue

Le logiciel Minitab affiche les résultats suivants pour les données de production de fibres :

 

![FenetreSessionMLGCovariable](https://blog.minitab.com/hs-fs/hubfs/B2BML%20-%20NEW%20FILE%20MANAGER%20STRUCTURE/Blog%20Images/Imported_Blog_Media/FenetreSessionMLGCovariable-Jul-05-2025-10-38-33-0502-PM.jpg?width=600&name=FenetreSessionMLGCovariable-Jul-05-2025-10-38-33-0502-PM.jpg)

 

où S est l'estimation de la variabilité moyenne.

La statistique F pour les machines est 2,61 et la valeur de p est 0,118. Etant donné que la valeur de p est > 0,05, vous ne devez pas rejeter l'hypothèse nulle selon laquelle les résistances des fibres ne diffèrent pas selon la machine utilisée. Nous supposons que les résistances des fibres sont identiques sur toutes les machines.

Remarquez que la statistique F pour le diamètre (covariable) est 69,97 avec une valeur de p de 0,000. Ceci indique un effet significatif de la covariable. Le diamètre a une incidence statistiquement significative sur la résistance des fibres.

Supposons à présent que l’on effectue de nouveau l’analyse, sans inclure la covariable.

Vous obtenez les résultats suivants:

 

![FenetreSessionMLGSansCovariable](https://blog.minitab.com/hs-fs/hubfs/B2BML%20-%20NEW%20FILE%20MANAGER%20STRUCTURE/Blog%20Images/Imported_Blog_Media/FenetreSessionMLGSansCovariable-Jul-05-2025-10-38-34-0024-PM.jpg?width=516&name=FenetreSessionMLGSansCovariable-Jul-05-2025-10-38-34-0024-PM.jpg)

 

Notez que la statistique F est 4,09 avec une valeur de p de 0,044. En l’absence de la covariable dans le modèle, nous rejetons l’hypothèse nulle au niveau de signification de 5 % et concluons que les résistances des fibres diffèrent selon la machine utilisée.

Cette conclusion est complètement à l’opposé de notre conclusion pour l’analyse incluant la covariable. Cet exemple montre comment l’omission d’une covariable dans une analyse peut produire des résultats trompeurs.

 

Référence bibliographique :

D. C. Montgomery (1991). Design and Analysis of Experiments, 3ème édition. John Wiley & Sons, Inc.

 

## Autres articles à votre disposition

<https://blog.minitab.com/fr/blog/5-outils-analytiques-pour-ameliorer-vos-competences-et-votre-cv-dingenieur-en-mecanique?hsLang=fr>

[5 outils analytiques pour améliorer vos compétences, votre carrière et votre CV d'ingénieur en mécanique](https://blog.minitab.com/fr/blog/5-outils-analytiques-pour-ameliorer-vos-competences-et-votre-cv-dingenieur-en-mecanique?hsLang=fr)

[Minitab Engage](https://blog.minitab.com/fr/blog/tag/minitab-engage)  | 4 Lecture minute

<https://blog.minitab.com/fr/blog/vous-utilisez-la-r%C3%A9gression-lin%C3%A9aire-simple-pour-le-calibrage-des-instruments-d%C3%A9couvrez-pourquoi-la-r%C3%A9gression-orthogonale-est-une-meilleure-approche?hsLang=fr>

[Vous utilisez la régression linéaire simple pour le calibrage des instruments ?  Découvrez pourquoi la régression orthogonale est une meilleure approche.](https://blog.minitab.com/fr/blog/vous-utilisez-la-r%C3%A9gression-lin%C3%A9aire-simple-pour-le-calibrage-des-instruments-d%C3%A9couvrez-pourquoi-la-r%C3%A9gression-orthogonale-est-une-meilleure-approche?hsLang=fr)

[Minitab](https://blog.minitab.com/fr/blog/tag/minitab)  | 6 Lecture minute

<https://blog.minitab.com/fr/blog/bien-plus-que-des-tableaux-de-bord-ordinaires-dedies-la-veille-commerciale?hsLang=fr>

[Bien plus que des tableaux de bord ordinaires dédiés à la veille commerciale](https://blog.minitab.com/fr/blog/bien-plus-que-des-tableaux-de-bord-ordinaires-dedies-la-veille-commerciale?hsLang=fr)

[Veille Commerciale](https://blog.minitab.com/fr/blog/tag/veille-commerciale)  | 3 Lecture minute

---

- [Carrières et emplois](https://www.minitab.com/fr-fr/company/careers/)
- [Centre de gestion de la confidentialité](https://www.minitab.com/fr-fr/trust-center/)
- [Fournisseurs](https://www.minitab.com/fr-fr/suppliers/)
- [Plan du site](https://www.minitab.com/fr-fr/site-map/)

- [![linkedin](https://blog.minitab.com/hubfs/WCM/linkedin-1.png)](https://www.linkedin.com/company/minitab/)
- [![facebook](https://blog.minitab.com/hubfs/WCM/facebook.png)](https://www.facebook.com/Minitab/)
- [![youtube](https://blog.minitab.com/hubfs/WCM/youtube.png)](https://www.youtube.com/user/MinitabInc)
- [![instagram](https://blog.minitab.com/hubfs/WCM/instagram.png)](https://www.instagram.com/minitab/)

---

© 2025 Minitab, LLC. All Rights Reserved.

- [Conditions d'utilisation](https://www.minitab.com/fr-fr/legal/terms-of-use/)
- [Protection des données](https://www.minitab.com/fr-fr/legal/privacy-policy/)
- [Mentions légales](https://www.minitab.com/fr-fr/legal/)

- Cookies Settings